ମାଛଚାଷ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଵାବଲମ୍ବୀ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହୟୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ରାଷ୍ଟ୍ରର ବିକାଶରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଭାଗୀଦାରୀକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସଶକ୍ତିକରଣ ସେମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ସଶକ୍ତିକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ନିଯୁକ୍ତି ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସକ୍ଷମ କରି ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ତଥା ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ ନିମନ୍ତେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି‘ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (WSHG) ମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତିକରଣ ହାସଲ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରଣନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟଥିଲା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଜୀବିକା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତି ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନୟନ।
ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୭୦ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ୬ ଲକ୍ଷ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସଂଗଠିତ କରାଯାଇଛି। ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ତଥା ନୂତନ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବର୍ଷସାରା ନିରନ୍ତର ସହାୟତା ଏବଂ ତଦାରଖ କରାଯାଉଛି। ଏହି ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁଡ଼ିକ ମିଶନ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଏବଂ ସଂଗଠିତ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ବିକାଶ ବିଭାଗର କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏ ଦିଗରେ ଖୁବ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।
ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ୬୨୦୭୫ ହେକ୍ଟର ପରିମିତ ପ୍ରାୟ ୭୫୦୦୦ ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀ ଅଛି। ଏଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୩୫୦୦୦ ହେକ୍ଟର ପୋଖରୀ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ଓ ପାନୀୟଜଳ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନିତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀ ଗୁଡିକୁ ମାଛଚାଷ ନିମନ୍ତେ ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନଙ୍କଯ ଦୀର୍ଘ ମିଆଦି ( ୩ ରୁ ୫ ବର୍ଷ) ସୂତ୍ରରେ ଲିଜ୍ ପ୍ରଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା। ୨୦୧୮-୧୯ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ବିକାଶ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି‘ ବିଭାଗ ଓ ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ଏବଂ ପାନୀୟଜଳ ବିଭାଗର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀରେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ସହାୟତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବିପୁଳ ସଫଳତା ପାଇ ଆସୁଛି।
ଏହି କ୍ରମରେ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା, ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରଚେଷ୍ଠା ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକରଣୀୟ ହୋଇପାରିଛି। ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ବନ୍ତ ପଂଚାୟତ ସମିତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ମହାନ୍ତିପଡା ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ ଅଧୀନ ମହାନ୍ତି ପଡା ଗ୍ରାମର କିଛି ମହିଳା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ଏକ ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଏହାର ନାମ ଦିଅନ୍ତି କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ଵର ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ। ନିଜକୁ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଛଳ ତଥା ରୋଜଗାରକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ମନରେ ଥାଏ ଅନେକ ଆଶା। ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ଉପାୟ ଆପେ ଆପେ ଆସେ। ଏହି ଗୃପ ର ସମସ୍ତ ଦଶ ସଦସ୍ୟା ହେଉଛନ୍ତି ଗୃହିଣୀ। ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ କାନ୍ଥରେ ଏକ ୱାଲ ପେଣ୍ଟିଂ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ନଜର ପଡିଲା। ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀରେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଇନପୁଟ ସହାୟତା ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଯୋଜନା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ସେମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ବ୍ଲକରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ମିଶନ ଶକ୍ତି କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଲୋଚନା କଲେ ଓ ଭେଟିଲେ ବ୍ଲକ ରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ । ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଠାରୁ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ପରେ ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଟିକେ ସଂଶୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଯେ ସେମାନେ କଣ ମାଛଚାଷରେ ସଫଳ ହୋଇ ପାରିବେ? କିନ୍ତୁ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗ ତଥା ମାଛଚାଷ ସମ୍ପର୍କରେ ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶୃତି ଦେବାପରେ ସେମାନେ ଏ ଦିଗରେ ଆଗେଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ୦.୫୫ ହେକ୍ଟର ପରିମିତ ଗୋଟିଏ ମାଛଚାଷ ଉପଯୋଗୀ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀ ତ୍ରିଶଲ୍ୟା କଇଁ ପୋଖରୀକୁ ଦୀର୍ଘ ମିଆଦି ସୂତ୍ରରେ ଲିଜ ନେଇ ମାଛ ଚାଷ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କଲେ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସରପଞ୍ଚ ମହୋଦୟଙ୍କୁ ଆବେଦନ କଲେ। ପରେ ୨୦୨୪ -୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ତିନିବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ଟ. ୧୩୫୭୧୦/- ପଇଠ କରି ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀରେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଲିଜ ନେଲେ ଓ ଆର୍ଥିକ ତଥା ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ଆବେଦନ କଲେ। ଏହାପରେ ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଣକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା ଅଧୀନ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀରେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ମହିଳା ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଇନପୁଟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ଯୋଜନା ରେ କାର୍ଯ୍ୟାଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀ ର ସଦସ୍ୟମାନେ ଲୋକ ଲଗାଇ ପୋଖରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। କାର୍ଯ୍ୟାଦେଶ ମୁତବକ ମହିଳା ମାନେ ପୋଖରୀ ରେ ୨୭୫୦ ଗୋଟି କାର୍ପ ମାଛ ବଡ ଅଙ୍ଗୁଳିକା ଯାଆଁଳ ଛାଡ଼ିଥିଲେ । ପୋଖରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ମାଛ ଜାଆଁଳା ଛାଡିବା, ମାଛ ରୋଗ ନିରାକରଣ, ଜଳ ପରିଚାଳନା, ଖାଦ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଆଦି ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ସଦସ୍ୟା ମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
ତ୍ରିଶଲ୍ୟା କଇଁ ପୋଖରୀରେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା ୨,୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା। ଏଥିପାଇଁ ମାଛଚାଷ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ ରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ଶତକଡା ୬୦ ଭାଗ ଇନପୁଟ ସବସିଡ଼ି ଅର୍ଥାତ ୧,୩୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ବ୍ଯାଙ୍କ ଖାତାକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ସେମାନ ୨ ଟନ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯାଇ ଲାଭ ବାବଦରେ ସେମାନଙ୍କୁ ୧,୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ମିଳିଥିଲା। ଚଳିତ ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଉକ୍ତ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଦିତୀୟ ବର୍ଷ ନିମନ୍ତେ ମାଛଚାଷ ପାଇଁ ୧,୧୦, ୦୦୦ ଟଙ୍କା ଇନପୁଟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ କେବଳ ମାଛ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ ସେମାଣେ ଆର୍ଥିକ ସ୍ତରରେ ସ୍ଵବଲମ୍ବୀ ହେବ ସହ ଅନ୍ୟ ସ୍ବୟଂ ସହାୟିକା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ସାଜିଛନ୍ତି .
ସଫଳ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷୀ ମେଘନାଦ ବିଶ୍ଵାଳ
ବୟସ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର। ସଫଳତା ପାଇବାକୁ ହେଲେ ବୟସ କେବେ ବି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହୋଇ ନଥାଏ। ଏହାକୁ ଯେଉଁମାନେ ବୁଝିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନରେ ସଫଳତା ପାଇଛନ୍ତି। ଏହାର ଏକ ସଫଳ ଉଦାହରଣ ସାଜିଛନ୍ତି ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଗାଇସିଲେଟ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସରାଧାପଲୀ ଗ୍ରାମ ପଂଚାୟତ ଅଧୀନ ନୂଆପାଲି ଗ୍ରାମର ଶ୍ରୀ ମେଘନାଦ ବିଶ୍ଵାଳ । ବୟସ ଷାଠିଏ ଟପିଥିଲେ ବି ତନୁ ଓ ମନରେ ଭରି ରହିଛି କାମ କରିବାର ଅସିମ ସାହସ ଓ ସଫଳତା ପାଇବାର ଉଚ୍ଚ ଆକାଂକ୍ଷା ।
ଶ୍ରୀ ମେଘନାଦ ବିଶ୍ଵାଳ ଜଣେ କୃଷକ। ଧାନଚାଷ ତାଙ୍କର ରୋଜଗାରର ମୁଖ୍ୟ ପନ୍ଥା। କିଛି ଅତିରିକ୍ତ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସେ ଗାଇସିଲେଟ ବ୍ଲକରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କଲେ। ତା ପରେ ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ୨୦୨୧-୨୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମତ୍ସ୍ୟ ପୋଖରୀ ଯୋଜନାରେ .୨ ହେକ୍ଟରର ପୋଖରୀଟିଏ ଖୋଲିଥିଲେ। ସେଥିରେ ରୋହି ଭାକୁର ଓ ମିରକାଳି କାର୍ପ ମାଛଚାଷ କରି ନିଜର କିଛି ରୋଜଗାର ବୃଦ୍ଧି କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ବିଶେଷ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନଥିଲେ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ଵାଳ । ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ ମତ୍ସ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସହିତ। ସହକାରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କ ପୋଖରୀର ମାଟି ଓ ପାଣି ପରୀକ୍ଷା କରି ସେଥିରେ ମାଛ ସହ ମଧୁର ଚିଙ୍ଗୁଡି ଚାଷ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ।
ପୋଖରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚିଙ୍ଗୁଡି ଯାଆଁଳ ଚିହ୍ନଟ, ଖାଦ୍ୟ ପରିଚାଳନା, ଜଳ ପରିଚାଳନା ଆଦି ପ୍ରତି ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ଜାଣିବା ପରେ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ଵାଳ ନିଜ ପୋଖରୀରେ ମାଛ ସହ ମଧୁର ରୋଜନବର୍ଗୀ ଚିଙ୍ଗୁଡି ଚାଷ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲେ। ୨୦୨୫-୨୬ ବର୍ଷରେ ସେ ଆରମ୍ଭ କଲେ ମାଛ ସହ ମଧୁର ଚିଙ୍ଗୁଡି ଚାଷ। ଲୋଇସିଂହା, ବରପାଲି ରୁ ଜଣେ ଯାଆଁଳ ଚାଷୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ ୨୫୦୦ ମଧୁର ରୋଜନବର୍ଗୀ ଚିଙ୍ଗୁଡି ଯାଆଁଳ। ଏଥିସହ ସେ ୧୦୦୦ ରୋହି ଓ ଭାକୁର ଯାଆଁଳ ମଧ୍ୟ ଛାଡି ମିଶ୍ରିତ ମାଛଚାଷ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ଙ୍କ ନିୟମିତ ତତ୍ୱାବଧାନ ଓ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଆଗେଇଥିଲେ। କଥାରେ ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି ସଫଳତା ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ। ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା ଏହି ଉକ୍ତି ଶ୍ରୀ ମେଘନାଦ ବିଶ୍ଵାଳଙ୍କ ଠାରେ। ଆଶାନୁରୂପ ସଫଳତା ବି ପାଇଲେ। ଏହି ବର୍ଷ ସେ ୨୫୦ କିଗ୍ରା ମାଛ ସହ ୪୨ କିଗ୍ରା ଚିଙ୍ଗୁଡି ଅମଳ କରି ନିଜର ସ୍ବପ୍ନ କୁ ସାକାର କରିଛନ୍ତି। ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ୨୫୦ କିଗ୍ରା ମାଛ ବବଡ଼କୁ ୩୭,୫୦୦ ଟଙ୍କା ଓ ଚିଙ୍ଗୁଡି ବାବଦକୁ ୧୬,୮୦୦ ଟଙ୍କା ଏହି ପରି ମୋଟ ୫୪,୩୦୦ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିଛନ୍ତି।
ନିଜ ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ଵାଳ କୁହନ୍ତି ଯେ ଚାଷ ମଧ୍ୟରେ ମାଛ ଚାଷ ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କାରଣ ଏହି ଚାଷରେ ଲାଭ ସର୍ବାଧିକ ମିଳିଥାଏ। ଯଦି ତାଙ୍କର ଅଧିକ ପୋଖରୀ ଉପଯୋଗୀ ଜମି ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ସେ ଅଧିକ ପୋଖରୀ ଖୋଳି ମାଛଚାଷ କରିଥାନ୍ତେ। ଏକକ ଚାଷ ଅପେକ୍ଷା ମିଶ୍ରିତ ଚାଷ ରେ ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳୁଥିବାରୁ ମତ୍ସ୍ଯଚାଷୀ ମାନେ ଏଦିଗରେ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି। ଇତି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ଵାଳଙ୍କ ଠାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ସାରିଛି ମାଛଚାଷ କରିବାର ନିଶା । ଧାନ ଚାଷ ଅପେକ୍ଷା ମାଛ ଚାଷ ରେ ଯେ ଅଧିକ ଆୟ କରିହେବ ତାହା ଆଉ ଅଜଣା ନାହିଁ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କୁ । ନିଜ ପୋଖରୀରେ ସେ ସ୍ପନ ଆଣି ଯାଆଁଳ ଚାଷ କରୁଛନ୍ତି। ମାଛ ଯାଆଁଳ ଫିଙ୍ଗରଲିଂଗ ହେବା ପରେ ସେ ନିଜ ପୋଖରୀ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଯାଆଁଳ ରଖି ଅବଶିଷ୍ଟ ଯାଆଁଳ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ୧୨ ଏକରର ଏକ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀକୁ ସେ ଲିଜ ନେଇ ସେଠାରେ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ମାଛଚାଷ। ସେ ମାଛଚାଷ ରୁ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ଅଢେଇ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ସେ ଗର୍ବରେ କୁହନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ଜଣେ ସଫଳ ଓ ଅଗ୍ରଣୀ ମତ୍ସ୍ଯଚାଷୀ। ନିଜ ପରିବାରର ଭରଣ ପୋଷଣ ସେ ଏହି ମାଛଚାଷରୁ ଭରଣ କରିବା ସହ ତିନୋଟି ପରିବାରକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିବାରୁ ଆତ୍ମ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରନ୍ତି ଶ୍ରୀ ମେଘନାଦ ବିଶ୍ଵାଳ।
ସଫଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ
ସଫଳତା ହେଉଛି ନିଜର ଈପ୍ସିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ସମ୍ଭାବନାକୁ ପୂରଣ କରିବା। ସଫଳତା ହେଉଛି କଠିନ ପରିଶ୍ରମ, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ବିଫଳତାରୁ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାର ଯାତ୍ରା, ଯାହା କେବଳ ଫଳାଫଳ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ ବରଂ ସ୍ଥିର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିକାଶ ଦ୍ୱାରା ପରିଭାଷିତ ହୋଇଥାଏ। ସଫଳତା ହେଉଛି ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଆଦର୍ଶର ପ୍ରଗତିଶୀଳ ସାକାର”, ଏବଂ “ସଫଳତାର ଗୁପ୍ତ କଥା ହେଉଛି ସାଧାରଣ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଅସାଧାରଣ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା” । ତେବେ ଏ ସବୁର ସଫଳ ଉପଯୋଗ କରି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିବା ମଣିଷଟିଏ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ। ନୟାଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଓଡଗାଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସୋଲପେଟା ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦା ହେଉଛନ୍ତି ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସୁରେନ୍ଦ୍ର। ସାଧାରଣ ମାଛଚାଷୀରୁ ସେ ଆଜି ଜଣେ ସଫଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ।
ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିକାଶ ମୂଳକ ଯୋଜନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଲାଭ ଅନେକ ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବକ ଯୁବତୀ ନିଜର ଜୀବନ ଜୀବିକାକୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ସହ ନିଜର ଓ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବିକାଶରେ ଭାଗୀଦାରୀ ହୋଇପାରୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ ଟିକେ ନିଆରା। ଅଧିକ ପାଠ ପଢି ନଥିଲେ ବି ନିଜର ଆଗ୍ରହ ଓ ନିଷ୍ଠା ଯୋଗୁଁ ସେ ଆଜି ଅନେକ ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବକ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ସଫଳତାର ଦୌଡରେ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି।
ନିଜର ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁହନ୍ତି – ମାଛଚାଷ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଧାନ ଚାଷ ଥିଲା ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପେଷା । ବଡ ବଡ ପଂଚାୟତ ପୋଖରୀ ଦେଖି ମାଛ ଚାଷ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ମନ ବଳିଲା । ପ୍ରଥମେ ଦୁଇ ଏକର ବିଶିଷ୍ଟ ତିନୋଟି ପୋଖରୀ ଖୋଳି ମାଛ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କଲେ । । ବିଶେଷ ପରିଶ୍ରମ ନ କରି ଧାନ ଚାଷ ଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ ମିଳିଲା। ଏହା ପରେ ସେ ପାଞ୍ଚ ଏକର ଜମିରେ ଆଉ ଚାରୋଟି ପୋଖରୀ ଖୋଲିଲେ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମାଛ ଯାଆଁଳ ନିମନ୍ତେ ନୟାଗଡ ସ୍ଥିତ ସରକାରୀ ମାଛ ଫାର୍ମକୁ ଯାଆଁଳ କିଣିବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ପୋଖରୀରୁ ଯାଆଁଳ ଧରିବା ଦେଖି ତାଙ୍କର ଭାରି ଇଚ୍ଛା ହେଲା ଯାଆଁଳ ଚାଷ କରିବାକୁ। ସେହି ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ଥର ମାଛ ସ୍ପନ୍ (ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ) ଆଣି ନିଜ ପୋଖରୀରେ ଛାଡ଼ିଲେ । ଯାଆଁଳ ଟିକେ ବଡ ସାଇଜ ( ଫିଙ୍ଗରଲିଙ୍ଗ) ହେବା ପରେ ସେଗୁଡିକୁ ଅନ୍ୟ ମାଛଚାଷୀ ମାନଙ୍କୁ ବିକିଲେ । ସେହିଥର ଜାଣିଲେ ଯେ ମାଛଚାଷ ଠାରୁ ମାଛ ଯାଆଁଳ ଚାଷରେ ଲାଭ ଅଧିକ। ମନେ ମନେ ଭାବିଲେ , ଯଦି ସେ ସ୍ପନ୍ ( ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ) ଆଣି ତାକୁ ବଡ ଯାଆଁଳ କରି ବିକିବା ପରେ କିଛି ଏତେ ଲାଭ ମିଳୁଛି, ତେବେ ଯଦି ସେ ଗୋଟିଏ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଧିକ ଲାଭ ପାଇ ପାରନ୍ତେ । ଏହା ପରେ ସେ ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଭେଟି ନିଜର ମନ କଥା କହିଲେ ।
ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ଖୁବ ଖୁସି ହୋଇଗଲେ ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଯୋଜନାରେ ମଧୁର ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ( ଫିନ ଫିସ୍ ହ୍ୟାଚେରୀ) ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଆବେଦନ କରିବାକୁ କହିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ସମସ୍ତ କାଗଜପତ୍ର ସହ ବାର୍ଷିକ ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ,ଦେଢ କୋଟି ଫ୍ରାଏ ଓ ପଞ୍ଚସ୍ତରୀ ଲକ୍ଷ ଅଙ୍ଗୁଳିକା ( ଫିଙ୍ଗରଲିଙ୍ଗ) ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଆବେଦନ କଲେ । ସେତେବେଳେ ଏହାର ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା ୨୫ ଲକ୍ଷ ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶେଷ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସବସିଡ଼ି ମିଳିଥିଲା। ହ୍ୟାଚେରୀ କରିଦେଲେ ସତ, ହେଲେ ପୋଖତା ବା ବ୍ରୀଡର ମାଛ ପରିଚାଳନା , ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରଜନନର କୌଶଳ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା। ଓଡଗାଁ ବ୍ଲକ ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ତଥା ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ବୈଷୟିକ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯାଆଁଳ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରତିଟି ବିଷୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ତାଙ୍କ ହ୍ୟାଚେରୀରେ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ତାଲିମ ବି ଦେଲେ। ବେଶି ପାଠ ପଢି ନଥିଲେ ବି ସେ ପ୍ରତିଟି ଜ୍ଞାନ କୌଶଳକୁ ନିଷ୍ଠା ର ସହ ଶିଖିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ କିଛି ଟା ଅସୁବିଧା ହେଲା, ହେଲେ ସେ ଧର୍ଯ୍ୟ ର ସହ ସେ ସବୁକୁ ସହି ପ୍ରଚେଷ୍ଠା ଅବ୍ୟାହତ ରଖିଲେ ଓ ସଫଳତା ପାଇଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ପଛକୁ ଆଉ ଫେରି ଚାହିଁନାହାନ୍ତି । ୨୦୨୧-୨୨ ବର୍ଷରୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପାଦନ ସଫଳତାର ସହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା ସହ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନାର ଲାଭ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଇଛନ୍ତି । ୨୦୨୨-୨୩ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବର୍ଷା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଆଗୁଆ ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସାଧାରଣତଃ ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଲେ ଅର୍ଥାତ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟରୁ ମାଛ ଯାଆଁଳ ଆଣି ଜୁନ ଓ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଓଡ଼ିଶା ଚାଷୀଙ୍କୁ ବେପାରୀ ମାନେ ଦେଇ ଦେଉଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବର୍ଷା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଆଗୁଆ ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଦ୍ବାରା ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜୁନ ଓ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ। ଏହି ଯୋଜନା ରେ ସେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇ ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇଲେ । ଫଳରେ ବର୍ଷାଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଆଗୁଆ ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ ସହ ବର୍ଷା ଋତୁ ସମୟରେ, ଏହି ପରି ଦୁଇ ଦଫାରେ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କରି ସେ ଡବଲ ଲାଭବାନ ହେଲି। ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ଏବେ ମୋଟ ୧୫ ଟି ପୋଖରୀ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ପୋଖତା ମାଛ ପୋଖରୀ (ବ୍ରୀଡର ପଣ୍ଡ), ଓ ଯାଆଁଳ ପାଳନ ପୋଖରୀ(ନର୍ସରି) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଗତ ବର୍ଷ ସେ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳଯୁକ୍ତ ବାୟୋଫ୍ଲକ ପଦ୍ଧତିରେ ମାଛ ଚାଷ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ ହୋଇ ଓ ୯୦୦୦୦ ଲିଟର କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ସିମେଣ୍ଟ କୁଣ୍ଡ କରିଛନ୍ତି । ହ୍ୟାଚେରୀ ସହ ବାୟୋଫ୍ଲକ କୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଯାଆଁଳ ଚାଷ କରି ଅତିରିକ୍ତ ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛନ୍ତି । ଏବେ ସେ ବର୍ଷକୁ ତାଙ୍କ ହ୍ୟାଚେରୀରୁ ବର୍ଷା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ୭୫୦ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ ସହ ବର୍ଷା ଋତୁ ସମୟରେ ୧୦୦୦ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କରି ପାରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ହ୍ୟାଚେରୀରେ ଗୁଣ୍ଡ ଯାଆଁଳ ସହ, ଫ୍ରାଏ, ଫିଙ୍ଗରଲିଙ୍ଗ, ବଡ ଫିଙ୍ଗର ଲିଙ୍ଗ , ବର୍ଷିକୀୟା ଯାଆଁଳ ସବୁ ସମୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ରୋହି, ଭାକୁର, ମିରକାଳି, ଗ୍ରାସ କାର୍ପ, ସିଲ୍ଭର କାର୍ପ, ଅମୁର କାର୍ପ ଆଦି ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କରି କେବଳ ନୟାଗଡ ଜିଲ୍ଲା ନୁହେଁ, ପଡୋଶୀ ଖୋର୍ଦ୍ଦା, ଗଞ୍ଜାମ ଓ ବୌଦ ଜିଲ୍ଲାର ମାଛଚାଷୀଙ୍କୁ ଯୋଗାଉଛନ୍ତି ।
ହ୍ୟାଚେରୀରେ ୧୨ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ସେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ଓ ବାର୍ଷିକ ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯାଇ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଲାଭ ମିଳୁଛି। ନିଜ ଭାଇ ଦିଲୀପ କୁମାର ନାୟକ ଓ ପୁତୁରା ମଳୟ ନାୟକଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସେ ଆଜି ଜଣେ ସଫଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ହୋଇ ପାରିଥିବାରୁ ବେଶ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି । ଜଣେ ସଫଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷୀ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି ଅନେକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା । ରାଜ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଲୋକାଭିମୁଖୀ ଯୋଜନା ତଥା ଜିଲ୍ଲା ମତ୍ସ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ୍ଷ ତାଲିମ ଓ ପରାମର୍ଶ ପାଇ ଥିବାରୁ ସେ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକଙ୍କ ମୁହଁରେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ଥାନର କାହାଣୀ ପ୍ରେରଣାପୂର୍ଣ। ତାଙ୍କର ଚେଷ୍ଠା, ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରଚେଷ୍ଠା ଯୋଗୁଁ ନୟାଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଆଜି ମାଛ ଯାଆଁଳ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମ ନିର୍ଭର।
XXXXXXXX
